-yê – yixtyarî dojeha jîyanê ye

147 words

-yê

Suffix

Binêre -ê.

Pronoun

Kesê ku yan tiştê ku.
Nîşana xwedîtiyê ye dema ku tişta/ê xwedîkirî nêr û yekjimar be.

Meaning

Nîşana dema bêt e.
Nîşana berdewamiyê ye bo subjeyê nêr.

Synonymsê

yêal

Adverb

Guhartoyeke êal.

yê bêar avetine ceheneme, gotiye: darên min şil in

Idiom

ji mirovên bêar re tu tişt ne xem e

yê biçîte masiya dê qûna wî ter bît

Idiom

biwêjeke tê gotin ku ti tişt bi sanahî nînn, anku heta tiştekî bi dest xwe ve tînî divê qurbaniyê bidî

yê bilind bifire, wê nizim dayne

Proverb

Guhartoyeke yê bilind bifirê, wê nizim ( alçaq ) bikevê.

yê bilind bifirê, wê nizim ( alçaq ) bikevê

Proverb

Guhartoyeke kî bilind bifirê, wê nizim bikevê.

yê bin lingê hevalê xwe kortekê bikolê, wê tê werbê

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê birçî dikare herê civatê rûnê, lê yê tazî nikare herê rûnê

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê birçî nan, di xew de dibîne

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê bixwe savarê, wê biçe hewarê

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê çû, nede dû

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

-yêd

Suffix

Guhartoyeke -ên.

yêdek standin

Verb

Guhartoyeke yedek standin.

yêdektiya

Noun form yêdektî

Rewşa îzafeyî ya yekjimar ya mê ya yêdektî.

yêdektî

Noun

Awayekî din yê nivîsîna yedekî.

yê deve xwedî bike, divê serdora ( yan: deriyê ) xwe bilind bike

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê din

Meaning

ya din, yê dî

Adverb

Guhartoyeke êdî.

Arabicآخر

yê direve jî gazî xwedê dike, yê dide pey jî gazî xwede dike

Proverb

Guhartoyeke yê direve jî gazî xwedê dike, yê dide pey jî gazî xwedê dike.

yê ditirsê, dipirsê

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê dixwazê mala xwe wêran bike, bila du jinan bîne

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê dixwazê maldarbê bi lez, bila xwedîkê pez

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yêdî

Adverb

Guhartoyeke êdî.

yê dîtir di binî da ye

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yêd ji me çêtir

Noun

Guhartoyeke yên ji me çêtir.

yê gelekî nekeve hindik winda dike

Proverb

Guhartoyeke ê pê pirî dikevê, hindikî hinda dikê.

yê guh nede mezinan, dê lê bên şaxên bizinan

Proverb

kesa/ê ku guh nede şîretên bavûkalan, dê bikeve belayan

yê here masiya, kûna wî wê şil bibe

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê hindik nizane, pirî jî nizane

Proverb

Guhartoyeke î ku hindikî nizanibê pirî ji nizanê.

yê ji me çêtir

Noun

Guhartoyeke yên ji me çêtir.

yê jinek bikê, êlek nakê

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

-yêk

Suffix

Guhartoyeke -êk.

Numeral

Guhartoyeke yek.

yêkane

Adjective

Guhartoyeke yekane.

yêkbûyî

Adjective

Guhartoyeke yekbûyî.

yêkcar

Adverb

Guhartoyeke yekcar.

yêkcarî

Adverb

Guhartoyeke yekcar.

yêkdu

Pronoun

Guhartoyeke yekûdu.

yêkehejmar

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehejmare

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehejmareyî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehejmarî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehijmar

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehijmare

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehijmareyî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkehijmarî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkejimar

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkejimare

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkejimareyî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkejimarî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkem

Numeral

Guhartoyeke yekem.

yêkemîn

Numeral

Guhartoyeke yekem.

yê kerê dajo, ji tirê natirse

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê ket golê, ji baranê natirse

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yêkgir

Adjective

Guhartoyeke yekgir.

yêkgirtî

Adjective

Guhartoyeke yekgirtî.

yêkhejmar

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhejmare

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhejmareyî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhejmarî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhijmar

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhijmare

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhijmareyî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkhijmarî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yê kinisî çû bal yê binisî û gotê: ka piçek nane garisî

Idiom

yen ku rewşa wan nezîkî hev in zedetir bi hev û din re tekildar in

yêkjimar

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkjimare

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkjimareyî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêkjimarî

Noun

Guhartoyeke yekjimar.

yêksan

Adjective

Guhartoyeke yeksan.

yêkser

Adjective

Guhartoyeke yekser.

yêkşem

Noun

Guhartoyeke yekşem.

yêkşemb

Noun

Guhartoyeke yekşem.

yêkşembî

Noun

Guhartoyeke yekşem.

yêkşemî

Noun

Guhartoyeke yekşem.

yêkta

Adjective

Guhartoyeke yekta.

yê ku da, distînê jî

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê ku dipirse, ew ditirse

Proverb

Guhartoyeke ê ko dipirse ditirse.

yê ku ji yekê fêm neke, ji sedî fêm nake

Proverb

Guhartoyeke kesê ji yekî fêm neke, ji sedî jî fêm nake.

yê ku li du riyan dinêre şaş dibe

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yê ku li du rîya dinêre, şaş dibe

Proverb

Guhartoyeke yê ku li du riyan dinêre şaş dibe.

yê ku pito pit, wê halê me jî ha bit

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê ku sîr nexwe bêhn jê nayê

Proverb

Guhartoyeke ê sîrê nexwe bêhn jê nayê.

yêk û du

Pronoun

Guhartoyeke yekûdu.

yê li kerê siwarê, li kerê xwe digere

Idiom

Guhartoyeke li kerê siwar bûye, li kerê digere.

yê li ser singan bigere wê sing pêde her in xwar

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yêm

Noun

Guhartoyeke êm.

yê mar pêdada xewkir, yê birçî xewnekir

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê mar pê ve dide, ji gêra werîs ditirse

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

-yên

Suffix

Guhartoyeke -ên.

Meaning

Binêre ên.

yê neçûbe şeran şêr e

Proverb

gotineke dibêje ku mirov berî tiştekî bibîne an bijî dibêje: hêsan e, û ez dikarim bikim û bi ser kevim di wî karî de, belê rastî ne ewçend hêsan e.

yê negot û kir şêr e, yê got û kir mêr e, yê got û nekir kerê bê kêr e

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê neheq tîra heq

Proverb

Guhartoyeke merivê neheq tîra heq.

yê ne ji hinava, nayê pêş çava

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yê neke bi ya mezina, qiloçê wî dibin yê bizina

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê ne li mala me, nizane pergala me

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê nizane bi hêza xwe, dûr e ji dewleta xwe

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê nizanê bi karê xwe, dûre ji warê xwe

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yên ji me çêtir

Noun

cin, ecin, "yên ji me pirrtir", neysizî

yên ji me kêmtir

Noun

Guhartoyeke yên ji me çêtir.

yên ku bi aqil in

Idiom

bi rastî jî zarokno! yên ku bi aqil bûn di wê şerê de ji mala xwe derneketibûn derve

yên me

Meaning

zarok, hevalên me, ya/ê me

yê nû hat, mirov li yê çûyî digere

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yê nû tim yê baştir nin e

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yê perê xwe bide, dikare li pîs - pîskê xe

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê pêket digre, yê dinale dimre

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê pêşî bi gotina yê paşî nizane

Proverb

divê mirov gotinên xwe bizane û bi pîvan bibêje da ku gava gotinek kir bizanibe ka çi jê der tê

yê pisyarkerbe dawê zanabî

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yê pîvazê nexwe, bihîn jê nayê

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yêqîn

Noun

Guhartoyeke yeqîn.

yêr

Noun

cih, der

Yêrêvan

Proper noun

Guhartoyeke Êrîvan.

Yêrîvan

Proper noun

Guhartoyeke Êrîvan.

yêrmîş bûn

Verb

meşîn, birêçûn

-yêt

Suffix

Guhartoyeke -ên.

yê te can e, yê me bacan e

Proverb

Guhartoyeke çima yê te can e, yê min bacan e!.

yê tiştekî nizanibe tiştekî ji bîr nake

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yê tî avê, di xew de dibîne

Proverb

Guhartoyeke yê birçî nan, di xew de dibîne.

yêtîm

Noun

Guhartoyeke êtîm.

yêt ji me çêtir

Noun

Guhartoyeke yên ji me çêtir.

yê welo danîn ser serê celo

Proverb

Guhartoyeke kumê elo danîn ser serê welo.

yê wiya

Noun form

Rewşa îzafeyî ya yekjimar ya mê ya yê wî.

yê wî

Noun

ya wê

yêx

Adjective

nepûte, bênirx, paşguhavêtî

yêx dike

Verb form yêx kirin

Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yêx dikim

Verb form yêx kirin

Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yêx dikin

Verb form yêx kirin

Kesê yekem pirjimar dema niha ji lêkera yêx kirin (tewandin).
Kesê duyem pirjimar dema niha ji lêkera yêx kirin (tewandin).
Kesê sêyem pirjimar dema niha ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yêx dikî

Verb form yêx kirin

Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yê Xelo dan serê Celo

Proverb

Guhartoyeke kumê (an jî fesê) Celo dan serê Xelo.

yê xemgîn e, xew lê nîne

Proverb

gotineka pêşiyan a Kurdî

yê xêrê naçin dêrê

Proverb

Gotineke pêşiyan a kurdî.

yêx kirin

Verb

paşguhavêtin, pûtepênekirin

Arabicإهمال

yêxkirî

Adjective

ya / yê ku hatiye yêx kirin

yêx nake

Verb form yêx kirin

Kesê sêyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yêx nakim

Verb form yêx kirin

Kesê yekem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yêx nakî

Verb form yêx kirin

Kesê duyem yekjimar dema niha ya neyînî ji lêkera yêx kirin (tewandin).

yêxsîr

Noun

Guhartoyeke êsîr.

yêzdan

Noun

Guhartoyeke yezdan.

Yêzîdîtî

Noun

Guhartoyeke Êzîdîtî.

yiddişî

Noun

Guhartoyeke yidîşî.

yiddîşî

Noun

Guhartoyeke yidîşî.

yidişî

Noun

Guhartoyeke yidîşî.

yidîşiya

Noun form yidîşî

Rewşa îzafeyî ya binavkirî ya yekjimar ya mê ya yidîşî.

yidîşiyeke

Noun form yidîşî

Rewşa îzafeyî ya nebinavkirî ya yekjimar ya mê ya yidîşî.

yidîşiyên

Noun form yidîşî

Rewşa îzafeyî ya binavkirî ya pirjimar ya mê ya yidîşî.

yidîşî

Noun

zimanê cihûyên rojavaya Ewropayê
(bi alfabeya îbranî tê nivîsîn lê bandora zimanê almanî li ser xurt e)

yilan

Noun

Guhartoyeke îlan.

yilbik

Noun

Guhartoyeke sara.

yixtyarî dojeha jîyanê ye

Proverb

Guhartoyeke extiyarî dojeha jiyanê ye.